Dzieje chojeńskich nekropolii

Pod współczesnymi ulicami Chojny kryje się mało znana historia dawnych nekropolii. Przez stulecia mapa tutejszych cmentarzy ulegała znacznym zmianom, odzwierciedlając rozwój urbanistyczny miasta, epidemie oraz surowe normy społeczne i religijne.

Jednym z najważniejszych punktów dawnego krajobrazu sakralnego był cmentarz przy kaplicy św. Gertrudy, którego relikty znajdują się obecnie na terenie cmentarza żołnierzy radzieckich. W otoczeniu nieistniejącego już przytułku grzebano tam ofiary dżumy oraz najuboższych mieszkańców. Ówczesne reguły decydowały o tym, kto mógł spocząć w poświęconej ziemi. Osoby uznane za bezbożników, jak Veit Wolff w 1582 roku, były chowane na uboczu, bez tradycyjnych ceremonii, śpiewów i bicia dzwonów. Zupełnie inny status miało Wzgórze Szubieniczne, zlokalizowane u wylotu ulicy Szczecińskiej, gdzie obecnie znajduje się Szwedzki Kamień. Przez wieki kat i jego pomocnicy grzebali tam skazańców, samobójców oraz kobiety skazane za dzieciobójstwo. Z racji swojego odizolowania i braku późniejszej zabudowy, to dawne miejsce straceń pozostało do dziś najstarszym, nienaruszonym cmentarzem w Chojnie.

Ważnym elementem wielokulturowej historii miasta był kirkut przy dzisiejszej ulicy Wojska Polskiego. Gmina żydowska założyła go na początku XVIII wieku po odkupieniu ziemi od miasta. Ostatni pochówek odbył się tam w 1944 roku. Choć charakterystyczna brama cmentarna stała jeszcze w latach sześćdziesiątych XX wieku, w kolejnych dekadach miejsce to zostało zdewastowane. Z kolei w rejonie dzisiejszego dyskontu przy ulicy Jagiellońskiej znajdowały się dawniej Ogrody Jerozolimskie ze średniowieczną kaplicą i szpitalem.

Przełom w organizacji pochówków przyniósł rok 1795. Na mocy pruskiego dekretu królewskiego, ze względów sanitarnych zakazano grzebania zmarłych wewnątrz murów obronnych. Likwidacja dotychczasowych cmentarzy przykościelnych wymusiła otwarcie nowych nekropolii poza miastem, w tym cmentarza miejskiego w Chojnie oraz w Barnkowie. Choć większość z tych miejsc uległa zatarciu, stanowią one integralną część historii miasta nad Rurzycą.

Translate
Przejdź do treści